MÔN LỊCH SỬ LỚP 7
1

2

CÂU HỎI MẢNH GHÉP SỐ 1:

Ai từng thuở bé chăn trâu
Trận bày thường lấy bông lau làm cờ
Lớn lên xây dựng cơ đồ
Mười hai sứ tướng bấy giờ đều thua?
3

Đinh Bộ Lĩnh

CÂU HỎI MẢNH GHÉP SỐ 2:

Năm 939 sau khi lên ngôi vua Ngô
Quyền chọn nơi nào làm kinh đô?

Cổ Loa
4

CÂU HỎI MẢNH GHÉP SỐ 3:

Đinh Bộ Lĩnh đặt tên
nước là gì?
5

Đại Cồ Việt

CÂU HỎI MẢNH GHÉP SỐ 4:

Năm 979 Đinh Bộ Lĩnh bị
giết hại ai là người được suy
tôn lên làm vua ?
6

Lê Hoàn

CÂU HỎI MẢNH GHÉP SỐ 5:

Dưới thời Đinh-Tiền Lê, tôn
giáo nào được truyền bá rộng
rãi ?
7

Phật giáo

CÂU HỎI MẢNH GHÉP SỐ 6:

Khi Lê Hoàn lên ngôi vua, nước
ta phải đối phó với quân xâm
lược nào ?

Nhà Tống ở Trung Quốc

8

BÀI 14: CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
THỜI LÝ (1009-1226)
Trình bày được sự thành lập nhà Lý.

MỤC
TIÊU
BÀI
HỌC

Đánh giá được sự kiện Lý Công Uẩn dời đô ra Đại La
Mô tả được những nét chính về chính trị kinh tế, xã hội
thời Lý
Giới thiệu được những thành tựu tiêu biểu về văn hóa,
giáo dục thời Lý

9

BÀI 14: CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
THỜI LÝ (1009-1226)
1. Sự thành lập nhà Lý

NỘI
DUNG
BÀI
HỌC

2. Tình hình chính trị
3. Tình hình kinh tế
4. Tình hình xã hội
5. Thành tựu văn hoá giáo dục

10

BÀI 14: CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
THỜI LÝ (1009-1226)
1. Sự thành lập nhà Lý

Nhà Lý được thành lập
trong hoàn cảnh nào?

11

BÀI 14: CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
THỜI LÝ (1009-1226)

1. Sự thành lập nhà Lý

Năm 1005, Lê Hoàn mất, Lê Long Đĩnh lên ngôi. Vua Lê Long Đĩnh mắc bệnh trĩ không thể
ngồi được phải nằm để coi chầu gọi là Lê Ngoạ Triều. Lê Long Đĩnh là ông vua rất tàn bạo,
nhân dân ai cũng căm ghét. Nhiều việc làm của ông được sử sách nhắc đến: cho người vào cũi
thả trôi sông, róc mía trên đầu sư, dùng dao cùn xẻo thịt người...→Năm 1009, Lê Long Đĩnh
mất → triều Lê chấm dứt → Lý Công Uẩn được suy tôn làm vua→ Nhà Lý thành lập.

12

BÀI 14: CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
THỜI LÝ (1009-1226)
1. Sự thành lập nhà Lý
- Năm 1009, Lê Long Đĩnh mất→ triều Tiền Lê chấm dứt.
- Lý Công Uẩn được suy tôn lên làm vua.
🢣 Nhà Lý thành lập.

13

Xem video và nêu hiểu biết của em về Lý Công Uẩn

14

Em biết gì về
Lý Công Uẩn ?

Tượng vua Lý Thái Tổ

Lý Công Uẩn người châu Cổ Pháp
(Từ Sơn- Bắc Ninh). Thuở nhỏ làm
con nuôi nhà sư Lý Khánh Văn,
theo học ở chùa Lục Tổ của sư Vạn
Hạnh. Sau đó làm quan đến chức
Điện tiền chỉ huy sứ, chỉ huy cấm
quân ở kinh đô Hoa Lư. Ông là
người có học, có đức và có uy tín
nên được triều thần nhà Tiền Lê
quý trọng.
15

Lý Công Uẩn là người như
thế nào mà các đại thần
suy tôn làm vua?

Ông là người có học, có đức và có
uy tín nên được triều thần nhà
Tiền Lê quý trọng.
16

Lý Công Uẩn đã làm gì sau khi lên ngôi?

THĂNG LONG
ĐẠI LA

HOA LƯ

17

18

Năm 1010, vua Lý Thái Tổ dời dô từ Hoa Lư (Ninh Bình) về
thành Đại La (Hà Nội). Theo sử cũ: “Khi thuyền đến dưới
chân thành, có đám mây hình rồng vàng hiện lên, do đó
vua đổi tên là Thăng Long” - nghĩa là rồng bay lên.

KHAI THÁC TƯ LIỆU SAU, TÌM NHỮNG TỪ, CỤM TỪ MIÊU TẢ VỀ THÀNH ĐẠI LA. NHỮNG THÔNG TIN ĐÓ CHỨNG
TỎ ĐIỀU GÌ VỀ VÙNG ĐẤT NÀY? TỪ ĐÓ HÃY CHO BIẾT Ý NGHĨA CỦA VIỆC DỜI ĐÔ CỦA LÝ CÔNG UẨN

“..Thành Đại La ở nơi trung tâm trời đất,
được cái thế rồng chấu, hổ phục, đã
đúng ngôi Nam - Bấc - Đông - Tây, lại
tiện hướng nhìn sông tựa núi. Vùng
này mặt đất rộng mà bằng phẳng, thế
đất cao mà sáng sủa, dân cư không khổ
thấp trũng, tối tăm, muôn vật hết sức
tươi tốt, phồn thịnh. Xem khắp nước
Việt ta, chỉ nơi này là thẳng địa.Thật
là chốn tụ hội trọng yếu của bốn
phương đất nước, đúng là nơi định đô
bậc nhất của kinh sư muôn đời"..”
“Theo Ngô Sỹ Liên. Đại Việt sử ký toàn thư . Tập 1.
Sdd.tr 241”
20

“Thành Đại La ở giữa khu vực trời đất, được thế rồng cuộn hổ
ngồi, chính giữa Nam Bắc Đông Tây, tiện thế núi sau sông
trước.Vùng này mặt đất rộng mà bằng phẳng, thế đất cao mà
sáng sủa, dân cư không khổ thấp trũng tối tăm, muôn vật hết sức
tươi tốt phồn thịnh. Xem khắp đất Việt đó là nơi thắng địa, thực là
chỗ hội tụ quan yếu của bốn phương. Đúng là nơi thượng đô kinh
sư mãi muôn đời.
 => Đại La là một nơi có địa hình bằng phẳng, thuận tiện về mọi mặt để
phát triển đất nước.

21

Hoa Lư

Thăng Long

Vùng đất hẹp, nhiều đồi núi.
Chỉ thích hợp phòng thủ, bảo
vệ đất nước.

Vùng đất rộng, vừa có núi có
sông.Thích hợp cả phòng thủ,
phát triển đất nước.

→ Vùng đất Thăng
Long có địa thế thuận
lợi hơn vùng đất Hoa
Lư.

🡪Việc dời đô là hết sức
đúng đắn, đã mở ra giai
đoạn mới cho sự phát triển
của đất nước.
22

Sách Đại Việt sử ký toàn thư
viết: “Mùa thu, tháng 7, vua dời
kinh đô từ thành Hoa Lư sang
kinh đô lớn là Đại La của Kinh
phủ. Thuyền tạm đỗ ở dưới
thành, có rồng vàng hiện ra ở
bến ngự, vì thế đổi gọi là thành
Thăng Long”. 

23

Cửa Nam Thành

Cửa Bắc Thành

24

Cửa Đông Thành

Cấm Thành

Cửa Tây thành

BẢN ĐỒ THÀNH CỔ THĂNG LONG

25

Việc dời đô là hết sức
đúng đắn, đã mở ra giai
đoạn mới cho sự phát triển
của đất nước. Đại La
(Thăng Long ngày xưa và
Hà Nội ngày nay) mãi mãi
là kinh đô của đất nước
như lời “Chiếu dời đô” đã
viết.
26

BÀI 14: CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
THỜI LÝ (1009-1226)
1. Sự thành lập nhà Lý
- Năm 1009, Lê Long Đĩnh mất→ triều Tiền Lê chấm dứt.
- Lý Công Uẩn được suy tôn lên làm vua.
🢣 Nhà Lý thành lập.
- Năm 1010 dời đô ra Đại La và đổi tên là thành Thăng Long ( Hà Nội)

27

BÀI 14: CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
THỜI LÝ (1009-1226)
1. Sự thành lập nhà Lý

3:22 CH

0919574295

28

HÌNH ẢNH
VỀ ĐẠI LỄ
NGHÌN NĂM
VĂN HIẾN

Chiếu dời đô được đặt ở
vườn hoa Lí Thái Tổ- Ba
Đình- Hà Nội

1010-2010

Mỗi chữ cao 2cm

Hoàng Thành Thăng Long
được Unesco công nhận là
di sản văn thế giới nhân
dịp khai mạc Đại lễ nghìn
214 chữ đều được mạ vàng năm Thăng Long.
29

BÀI 14: CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
THỜI LÝ (1009-1226)

2. Tình hình chính trị

Thảo luận nhóm : (5 phút)

30

Thảo luận nhóm : (5 phút)
• Nêu và giải thích chính
sách đối nội, đối ngoại
của nhà Lý?

• Trình bày những nét
chính về quân đội thời
Lý. Em hiểu thế nào về
chính sách “ngụ binh ư
nông” của nhà Lý ?

NHÓM
4

NHÓM
1

NHÓM
3

NHÓM
2

• Trình bày bộ máy nhà
nước thời lý? Và so sánh
với nhà nước thời Tiền
Lê

• Nêu nét chính về pháp
luật thời Lý. Cho biết tác
dụng của pháp luật?
31

BÀI 14: CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
THỜI LÝ (1009-1226)

2. Tình hình chính trị

a. Tổ chức chính quyền

Vẽ sơ đồ bộ máy nhà nước
thời lý? Và so sánh với nhà
nước thời Tiền Lê?

32

BÀI 14: CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
THỜI LÝ (1009-1226)

2. Tình hình chính trị

a. Tổ chức chính quyền

Đó là chính quyền quân chủ
nhưng khoảng cách giữa
chính quyền với dân, giữa
vua với dân chưa phải là xa
lắm. Nhà Lý luôn coi dân là
gốc rễ sâu bền.
0919574295

33

NHÀ LÝ

NHÀ TIỀN LÊ

VUA

VUA

QUAN ĐẠI THẦN

THÁI SƯ, ĐẠI SƯ

BAN VÕ

BAN VĂN
BAN VĂN

CÁC CƠ QUAN
CHUYÊN MÔN

BAN VÕ
10 LỘ

LỘ, PHỦ

CHÂU, TRẠI

HUYỆN- HƯƠNG
PHỦ
3:22 CH

CHÂU
0919574295

GIÁP

THÔN

BÀI 14: CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
THỜI LÝ (1009-1226)

2. Tình hình chính trị

b. Chính sách pháp luật

3:22 CH

Nêu nét chính về pháp luật
thời Lý. Cho biết tác dụng
của pháp luật?

35

MỘT SỐ ĐIỀU QUY ĐỊNH TRONG BỘ LUẬT HÌNH THƯ

• “Lính bảo vệ và sau này cả hoạn quan không được tự
tiện vào cung cấm. Nếu ai vào sẽ bị tội chết. Người
canh giữ không cẩn thận để người khác vào sẽ bị tội
chết. Cấm dân không được bán con trai, quan lại
không được giấu con trai. Những người cầm ruộng
đất sau 20 năm được chuộc lại. Trả lại ruộng cho
những người đã bỏ không cày cấy, những người trộm
trâu bò xử nặng, những người biết mà không báo
cũng bị xử nặng…”
36

Năm 1042, nhà Lý ban hành
bộ Hình thư, bộ luật thành
văn đầu tiên của Việt Nam.

Các vua Lý còn cho đặt
chuông trước điện Long Trì,
người dân có điều gì oan ức
sẽ đánh chuông tâu lên vua.

37

*. Luật pháp

Cấm giết
mổ trâu bò.

Xử phạt
nghiêm
những tội
phạm

Ban
hành
1042

Hình
thư
Bảo vệ
của công

•=> Pháp luật là
vô cùng cần thiết
Bảo vệ nhà vì pháp luật giúp
vua, cung
nhà nước quản lí
điện
trật tự xã hội, giúp
bảo vệ nhà nước,
dân tộc, đất nước,
Bảo vệ tài sản giữ gìn an ninh
của nhân dân trật tự xã hội.
38

39

BÀI 14: CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
THỜI LÝ (1009-1226)

2. Tình hình chính trị

c. Chính sách quân đội

Trình bày những nét chính
về quân đội thời Lý. Em hiểu
thế nào về chính sách “ngụ
binh ư nông” của nhà Lý ?

40

*. Quân đội
Hai bộ phận: Cấm quân và
quân địa phương.

- Địa phương: canh phòng
ở các lộ phủ, thay phiên
nhau về quê sản xuất

- Cấm quân: bảo vệ
vua và kinh thành

🡪 Chính sách: “Ngụ
binh ư nông”
3:22 CH

41

Cấm quân

- Tuyển chọn thanh niên trai
tráng trong cả nước
- Bảo vệ vua và kinh thành.

Quân địa phương

- Tuyển thanh niên trai tráng ở
làng xã đến 18 tuổi.
- Canh phòng ở các phủ.
42

•Ngụ binh ư nông: cho 1 toán lính về
nhà cày cấy, còn toán lính còn lại thì đi
luyện tập võ nghệ, cứ luân phiên nhau
như vậy. Còn khi có chuyện gấp thì cho
gọi tất cả quân lính đều đi tham chiến.

🡪 Chính sách: “Ngụ
binh ư nông”

C
un
g

N
ỏ

VŨ KHÍ
Máy
bắn đá

45

BÀI 14: CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
THỜI LÝ (1009-1226)

2. Tình hình chính trị

c. Chính sách quân đội

• Gồm cấm quân và quân địa phương.
•Thực hiện chính sách “ Ngụ binh ư nông”.
•Quân đội thời Lý bao gồm quân bộ và quân thủy
•Vũ khí có giáo mác, dao, kiếm, cung, nỏ, máy bắn đá...

Noi gương các thế hệ cha anh đi
trước thanh niên sẵn sàng tham gia
nghĩa vụ quân sự
47

Quân đội nhà Lý giống và khác nhà Tiền Lê ở điểm nào?
* Giống nhau:
+ Đều có hai loại: cấmquân và
quân địa phương
+ Nhiệm vụ của hai loại quân
cũng giống nhau (Bảo vệ kinh
thành, canh phòng ở địa phương)

* Khác nhau:
+ Nhà Lý thực hiện chính sách
“Ngụ binh ư nông”
+ Cấm quân được tuyển chọn kĩ
lưỡng hơn
+ Quân đội có nhiều binh chủng,
được huấn luyện chu đáo
48

BÀI 14: CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC
THỜI LÝ (1009-1226)
2. Tình hình chính trị
c. Chính sách đối nội đối ngoại

Vua coi trọng kết giao với các tù trưởng biên giới. Nên muốn công chúa về để gả con cho các tù trưởng .

Vua Lý Công Uẩn đã gả con gái cho tù trưởng động giáo ở Lạng Châu là Giáo Thừa
Quý …. Thái Tông gả công chúa Kim Thành cho châu mục Phong Châu, Thái Tông
lại lấy con gái của Đào Đại Di ở châu Chân Đặng làm phi
( Theo Phan Huy Lê ( chủ biên). Lịch sử Việt Nam Tập 1. NXB Giáo dục Việt Nam 2012 tr556

49

Đối ngoại
Triều đình chủ trương giữ quan hệ
hoà hiếu với nhà Tống và Chăm-pa,
nhưng kiên quyết đáp trả mọi âm
mưu xâm lược.

50